Is een werkplekinstructiekaart (WIK) verplicht?
Nee, niet als document. De wet eist wel dat iedereen die met gevaarlijke stoffen werkt goede voorlichting en instructie krijgt over de gevaren, de maatregelen en wat te doen bij een incident. De werkplekinstructiekaart is de gangbare manier om die voorlichting per product op de werkplek te brengen.
Bron: Arbowet art. 8; Arbobesluit art. 4.10d; Richtlijn 98/24/EG art. 8Laatst gecontroleerd op 31 oktober 2026
Wat de wet zegt
De Arbowet verplicht de werkgever om medewerkers goed in te lichten over het werk, de risico's en de maatregelen, en om erop toe te zien dat de instructies worden nageleefd (artikel 8; de wet noemt het „voorlichting en onderricht”). Voor gevaarlijke stoffen werkt het Arbobesluit dat uit in artikel 4.10d: de voorlichting gaat in elk geval over de gevaren uit de risicobeoordeling, de aard van de blootstelling, de grenswaarden, de voorzorgsmaatregelen, de hygiënische maatregelen, de persoonlijke beschermingsmiddelen en wat te doen bij een incident. De werkgever geeft daarbij ook de informatie van de leverancier door, zoals het VIB, en werkt de voorlichting bij als veranderde omstandigheden daar aanleiding toe geven. De Europese richtlijn chemische agentia (98/24/EG) vraagt in artikel 8 hetzelfde van elke werkgever in de EU, waaronder toegang tot elk VIB. Het woord werkplekinstructiekaart komt in geen van deze teksten voor; de inhoud die erop staat wel.
Wat dit in de praktijk betekent
Een VIB is te lang en te technisch voor de werkvloer. De werkplekinstructiekaart vat per product de kern van die voorlichting samen: de belangrijkste gevaren, de beschermingsmiddelen, hoe er veilig mee wordt gewerkt en wat te doen bij een incident. Een kaart bij de werkplek maakt de voorlichting zichtbaar, en een inspecteur vraagt er vaak naar. De kaart vervangt de instructie zelf niet: leg daarom ook vast wie wanneer instructie heeft gehad. De kaart moet kloppen met de risicobeoordeling en het actuele VIB, in een taal die de medewerkers begrijpen. Werk hem bij zodra er een nieuwe VIB-versie komt of de maatregelen veranderen.
Zo doet Chemspark het
Chemspark zet per product een opgemaakte werkplekinstructiekaart klaar, gevuld met de gegevens uit het VIB en de maatregelen die in de risicobeoordeling zijn vastgelegd, in het Nederlands, Engels of beide talen naast elkaar. Jij leest de kaart na, past aan wat nodig is en hangt hem op; via de QR-code is de kaart ook op elke telefoon te openen. Komt er een nieuw VIB binnen, dan krijgt de kaart het label 'Werkplekinstructiekaart verouderd'. Bekijk een voorbeeld van een werkplekinstructiekaart.
Veelgestelde vragen
- Wat moet er op een werkplekinstructiekaart staan?
- Kort en per product de kern van wat medewerkers moeten weten: de gevaren, de persoonlijke beschermingsmiddelen, hoe er veilig mee wordt gewerkt en wat te doen bij een incident, inclusief eerste hulp. Alles wat erop staat komt uit het VIB en uit de eigen risicobeoordeling.
- Vervangt de werkplekinstructiekaart het VIB?
- Nee. Het VIB blijft de bron en moet voor medewerkers toegankelijk zijn. De kaart is de samenvatting voor de werkplek; wie meer wil weten, pakt het VIB erbij.
- Moet de kaart in het Nederlands?
- Voorlichting werkt alleen als die wordt begrepen, dus de kaart hoort in een taal die de medewerker beheerst. Werken er anderstalige collega's, dan is een tweetalige kaart de eenvoudigste oplossing.
Meer lezen
Zien hoe Chemspark dit voor je regelt?
Upload een VIB en Chemspark zet register, risicobeoordeling, werkplekinstructiekaart en etiket voor je klaar.
Maak een gratis accountBinnen enkele minuten aan de slag.