Compliance
Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS): wat de wet van je bedrijf verwacht
Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) worden in Nederland extra streng gereguleerd vanwege hun ernstige effecten op mens en milieu. Denk aan kankerverwekkende, mutagene, reprotoxische, persistente of bioaccumulerende eigenschappen. De overheid streeft ernaar deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren.
ZZS, SVHC en SZW: hoe verhouden die zich?
De begrippen overlappen, maar zijn niet identiek:
- SVHC is de Europese REACH-kandidatenlijst van zeer zorgwekkende stoffen.
- ZZS is een bredere Nederlandse beleidslijst; veel SVHC-stoffen zijn ook ZZS, maar de ZZS-systematiek kent meer bronnen en criteria.
- De SZW-lijst van kankerverwekkende, mutagene en voor de voortplanting giftige stoffen is een aparte, wettelijk verankerde lijst onder het Arbobesluit.
Een stof kan dus op meerdere lijsten tegelijk staan, elk met eigen verplichtingen.
Welke verplichtingen gelden er?
Minimalisatie. Voor ZZS geldt een inspanningsverplichting om uitstoot naar lucht en water zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken.
Vermijden en vervangen. Periodiek moet je nagaan of een ZZS kan worden vervangen door een minder schadelijk alternatief of een minder schadelijke techniek.
Vijfjaarlijkse herziening. Bedrijven met een omgevingsvergunning moeten doorgaans elke vijf jaar aantonen welke stappen zijn gezet om ZZS te vermijden of te reduceren.
Informatie in de keten. Staat een ZZS ook op de SVHC-kandidatenlijst, dan gelden de REACH-plichten om informatie door te geven aan afnemers. Voor andere ZZS is dat verstandig, zodat afnemers hun eigen verplichtingen kunnen nakomen.
Wat moet je concreet doen?
1. Screen je register. Controleer alle componenten in je producten — op CAS-nummer — tegen de actuele ZZS-lijst. Productnamen zijn onbetrouwbaar; dezelfde stof komt onder veel handelsnamen voor.
2. Documenteer de aanwezigheid. Leg vast in welke producten en op welke werkplekken een ZZS aanwezig is, en in welke concentratie.
3. Onderbouw je substitutieafweging. Ook als vervanging (nog) niet mogelijk is, moet je kunnen laten zien dát je de afweging hebt gemaakt.
4. Houd het actueel. De lijst verandert. Een eenmalige screening volstaat niet — bij elke uitbreiding moeten bestaande producten opnieuw worden getoetst.
Hoe Chemspark helpt
Chemspark toetst je hele register automatisch tegen de ZZS-lijst, de SVHC-kandidatenlijst, de SZW-lijst en de REACH-lijsten (Bijlage XIV en XVII), op basis van de CAS-nummers van de afzonderlijke componenten. CMR-stoffen herkent het aan de H-zinnen. Werkt Chemspark een lijst bij, dan krijg je een melding als een van je producten een nieuw vermelde stof bevat. Zo hoef je niet zelf lijsten na te lopen.
Related Articles
Best practices
De werkplekinstructiekaart (WIK): van VIB naar een instructie die op de werkvloer wél gelezen wordt
Een VIB is geschreven voor de veiligheidskundige, niet voor de medewerker die het vat opent. Lees wat de wet vraagt, wat er op een goede werkplekinstructiekaart staat, wat je beter weglaat en hoe je je kaarten actueel houdt.
Best practices
Veiligheidsinformatieblad (VIB): wat het is, hoe je het leest en hoe je VIB-beheer op orde krijgt
Een veiligheidsinformatieblad vertelt je welke gevaren een stof heeft en hoe je er veilig mee werkt. Lees wat er in de zestien rubrieken staat, welke er op de werkvloer toe doen, en hoe je je VIB-beheer actueel en herleidbaar houdt.
Regelgeving
Voorbereiden op een inspectie gevaarlijke stoffen: zo is je dossier op orde
Een inspecteur van de Nederlandse Arbeidsinspectie kan onaangekondigd langskomen. Werk je met gevaarlijke stoffen, dan wil je dossier op orde zijn: actueel, herleidbaar en vindbaar. Deze checklist laat zien waar de inspecteur op let en hoe je je voorbereidt.